Jak napisać artykuł?


    I ty możesz pomóc!

    W czasie swej, trwającej już niemal trzy lata, opieki nad Twierdzą Insimilion, wielokrotnie starałem się zachęcić odwiedzających ją wędrowców do podzielenia się swą wiedzą z innymi o tym, co wszyscy przecież tak lubimy - o grach cRPG. Bardzo często spotykałem się wówczas ze znikomym odzewem. Zadawałem sobie pytanie: dlaczego? Mogłoby się wydawać, że po prostu tak niewielu chce dzielić się swoją wiedzą i wspierać Insimilion, większość nie ma czasu lub wiary we własne umiejętności.

    Zdarzyło się jednak i tak, że to ja sam udawałem się w gąszcz internetowej sieci i wyszukiwałem ludzi. Nie szukałem wcale jakichś pisarskich talentów - wystarczyło, żeby dana osoba była fanem gier cRPG. Wysyłałem do niej specjalne zaproszenie, informowałem, że tutaj, na Insimilionie, zawsze może coś napisać, dodać coś od siebie. Okazało się, że aż ok. 15% takich zaproszeń spotykało się z pozytywnym odzewem. Nieprawdą było więc, że aż tak wielu nie ma czasu, chęci czy wiary. Wystarczyła wiadomość: "także ty możesz pomóc". Niestety, mimo początkowego zapału, bardzo niewielu z tych 15% znalazło się w Wielkiej Radzie... W efekcie, również w tym przypadku była to ilość znikoma.

    A zatem musi istnieć jakaś blokada. Coś, co nie pozwala być może także Tobie, drogi czytelniku, mimo chęci, dzielić się swą wiedzą z innymi. Faktem bowiem jest, że napisanie artykułu, który jest pisaną formą przekazywania wiedzy w Internecie, to jednocześnie bardzo łatwa, ale i bardzo trudna sprawa... Bardzo łatwa, bo wszystko polega na przekazywaniu tego, co wiesz, mając dodatkowo pod ręką grę, w której zawsze możesz coś sprawdzić, by rozwiać swoje wątpliwości. Bardzo trudna, bo... w zasadzie, od której strony to ugryźć? Poradnik ten pomoże Ci zacząć i uporządkować we właściwy sposób wiedzę, którą chcesz przekazać.

    Chcę pisać? Tak, chcę!

    Co tu dużo mówić, jeśli w ogóle nie odczuwasz chęci czy potrzeby podzielenia się swoją wiedzą, przelania czegoś na papier, to po prostu tego nie rób. Jak rozpoznać, czy masz faktycznie taką chęć lub potrzebę? Po tym, że czytasz ten artykuł. A więc wszystko OK.

    Nie należy mylić chęci z tzw. weną. Brak weny to niemożność napisania czegoś mimo chęci. Brak chęci to nie jest też brak motywacji. Można chcieć, a nie mieć motywacji. Żeby ją odzyskać, trzeba po prostu jeszcze bardziej chcieć.

    Czyli doszliśmy do wniosku, że chcesz pisać. Dla chcącego nic trudnego...

    Wybór tematu i nieco formalności

    Skoro już stwierdziłeś, że chcesz pisać, powinieneś się teraz zdecydować, o czym. Tutaj, na Insimilionie, masz ułatwiony wybór. Przygotowaliśmy dla każdej opisywanej przez nas gry specjalne listy tematów. W większości zawierają one kompletny wykaz pomysłów na to, co można o danej grze napisać. Co więcej, poszczególne tematy są opisane. Dowiesz się więc od razu, co dany artykuł powinien zawierać i w jakiej formie powinien być napisany. A jeśli nadal masz jakieś pytania i wątpliwości bądź chcesz dowiedzieć się czegoś więcej, w temacie "Pytania i propozycje" możesz o wszystko zapytać. Możesz tam też sam zaproponować własny temat. Pamiętaj, aby przed zarezerwowaniem tematu sprawdzić, czy ktoś inny już tego nie zrobił. Możesz to uczynić tutaj.

    W zależności od specyfiki, tematy dzielą się na cztery główne rodzaje. Tekst może być solucją, recenzją (lub zapowiedzią), poradnikiem lub opisem. Solucja to opis przejścia gry i zadań pobocznych w niej występujących. Recenzja jest ogólnym opisem gry ze szczególnym naciskiem położonym na ocenę poszczególnych jej elementów. Poradnik jest artykułem, w którym radzimy graczowi, jak wykonać określone czynności (np. jak stworzyć postać, jak walczyć). Natomiast w opisach przedstawiamy szczegółowo różne elementy gry, a zazwyczaj jej świata (np. opisy potworów, zaklęć, ekwipunku). Często polega to na skopiowaniu statystyk i opisu zawartych w grze i zaopatrzenie ich własnym komentarzem. Jest to najprostsza forma artykułu, bo tworzenie tekstu własnego sprowadza się w nim przeważnie do napisania 2-3 zdaniowych komentarzy. Dlatego, jeśli nie wiesz, od czego zacząć, polecam na początek wybrać właśnie taki temat. Ale to musi być Twoja decyzja. Każdemu co innego najbardziej leży. Na przykład moim pierwszym tekstem był poradnik. No i najważniejsze - najlepiej pisać o tym, co się lubi, i na czym się najlepiej zna.

    Kiedy już wybierzesz temat, powinieneś go zarezerwować. W tym celu należy napisać posta w tym temacie. Rezerwacja jest ważna 60 dni. Po tym czasie drogą mailową przyjdzie do Ciebie powiadomienie o konieczności jej przedłużenia.

    Dość już o formalności - czas przejść do sedna sprawy.

    Jak powinien wyglądać tekst?

    To, jak powinien wyglądać artykuł, i co powinien zawierać, jest ściśle uzależnione od wybranego tematu. Nieraz już sam jego opis może nam dawać wizję całego tekstu, ale nie zawsze tak jest. Oczywiście najlepiej w takim przypadku skontaktować się ze specjalistą, który wyjaśni dokładnie, co i jak. Jednak i specjalisty może zabraknąć bądź udzielone przez niego informacje wciąż nie będą dla nas wystarczające. Co wtedy?

    Artykuły na Insimilionie pisane są często według określonej konwencji. Jeśli brakuje nam wizji, koncepcji na formę tekstu, warto poszukać analogicznych prac. Chcesz opisać zaklęcia w Neverwinter Nights 2? Zobacz, jak zostały opisane czary w działach Baldur's Gate czy Icewind Dale! Zastanawiasz, w jakiej formie napisać solucję Fallout 2? Odwiedź komnatę "Solucje" i przejrzyj, jak zostały napisane inne, a następnie wybierz rozwiązanie, które najlepiej Ci pasuje do opisywanej gry. Jeśli jakiś tekst znalazł się na łamach Insimilionu, to znaczy, że przeszedł korektę i jest ok, zatem można się na nim wzorować.

    Możesz również poszukać analogicznych artykułów poza Insimilionem. Istnieją serwisy, które mogą być autorytetem, jeśli chodzi o pewne gry. Takimi są np. Adamantytowa Wieża dla serii TES czy Gothic Site dla sagi Gothic.

    Wciąż nie wiesz, jak powinien wyglądać tekst? Skontaktuj się ze mną. Na pewno będę w stanie coś doradzić. Zakładamy jednak, że już masz pewną wizję, wiesz co chcesz przekazać czytelnikowi. Teraz trzeba to napisać. Każdy rodzaj tekstu wygląda nieco inaczej, a więc każdy zostanie osobno opisany.

    Opis

    Teksty będące opisami dotyczą najczęściej występujących w grze ras, profesji, umiejętności, zaklęć, ekwipunku, NPC, przeciwników itp. Przeważnie zostały one opisane już w grze, wraz ze statystykami (tj. np. obrażenia zadawane przez daną broń czy wartości atrybutów poszczególnych NPC). W takim przypadku należy poszukać sposobu na przeniesienie ich z gry do edytora tekstowego, w którym będziemy pisali artykuł. Przepisywanie z gry to niezwykle żmudna robota, dlatego najlepiej poszukać jakiegoś programu (edytor save'ów, toolset itp.), który pozwoli na bezproblemowe skopiowanie tekstu z gry. Można również poszukać, czy nie znajduje się gdzieś w Internecie, ale wówczas trzeba uważać - skopiowanie tekstu w identycznej wersji, co w grze, nie jest plagiatem, ale jeśli ktoś go w jakikolwiek sposób zmodyfikował - już tak.

    Często czary czy przedmioty mają też swoje ikonki, NPC mają portrety. Można je dodać, by uatrakcyjnić artykuł (ale nie należy wstawiać ich bezpośrednio do edytora tekstu, tylko zapisać w osobnych plikach graficznych i wysłać "luzem"; dotyczy to zresztą wszystkich grafik, jakie będziesz chciał wstawić do artykułu - w tekście zaznacz tylko miejsce, w którym dany obrazek ma się znajdować).

    Teraz czas na dodanie czegoś od siebie. Wprawdzie istnieją tematy, gdzie wszelkie własne komentarze są zbędne (np. w przypadku ras czy profesji o ich przydatności pisze się raczej w poradniku tworzenia postaci lub poradniku gry daną profesją), ale są to nieliczne wyjątki i w zasadzie jakieś odautorskie zdanie powinno się znaleźć wszędzie, gdzie tylko to możliwe. Komentarz powinien zawierać przede wszystkim opinię na temat danego elementu i różne porady z nim związane. Staraj się każde swoje zdanie uzasadniać i nie pisz tylko "to jest świetne, a to jest beznadziejne". Jakaś broń ma szczególne zastosowanie w konkretnym przypadku? Uwzględnij to. Użycie jakiegoś zaklęcia może zaszkodzić również naszej drużynie? Koniecznie o tym napisz. Komentarz to również miejsce na wszelkie ciekawostki.

    Wszystko jest ok, dopóki opisujemy te rzeczy, których używaliśmy w grze, potwory, z którymi przyszło nam się nieraz zmierzyć. Co jednak, jeśli nie będziemy mieli koncepcji, co napisać, jaką opinię wystawić i co poradzić graczowi? Najlepszą receptą jest odpalenie gry i przetestowanie danego elementu. Może się jednak zdarzyć, że nie będzie to takie proste, bo np. zdobycie interesującego nas przedmiotu zajmie nam sporo czasu. Wtedy dobrze jest poszukać na forum czy w ogóle w całym necie opinii graczy lub poradzić się specjalisty albo znajomego. Ostatecznie możesz na podstawie opisu i statystyk sam coś wymyślić - w razie czego zostaniesz poprawiony podczas korekty.

    W tekstach takich, jak bestiariusz czy zbrojownia, powinna się zazwyczaj znaleźć również informacja, w którym miejscu możemy znaleźć dany przedmiot czy potwora. Kiedy opisujemy NPC, warto wypunktować ich zalety i wady, wystawić ocenę itp. Wszelkie własne pomysły są jak najbardziej mile widziane - najważniejsze to to, aby uczynić artykuł jak najprzydatniejszym dla gracza.

    Recenzja / zapowiedź

    Napisanie dobrej recenzji jest, wbrew pozorom, zadaniem trudnym. Nie może to być bowiem suchy opis poszczególnych elementów gry, a już w żadnym wypadku przedstawienie całej jej fabuły. A niestety takie błędy popełniane są wcale nierzadko.

    Aby napisać solidną recenzję, musimy przede wszystkim zdać sobie sprawę z funkcji, jaką ma pełnić. Gracz szuka jej, aby przeczytać wyczerpującą opinię, jaką na temat gry ma autor recenzji. Chce się przekonać, czy zakup tej gry będzie dobrym wyborem. Są też tacy, którzy już w nią grali i chcą się dowiedzieć, jakie zdanie na jej temat ma ktoś inny. A więc recenzja pełni funkcje informacyjną i opiniotwórczą, z naciskiem na tę drugą. Dobra recenzja jest pełna naszych spostrzeżeń, uwag i ocen, dotyczących poszczególnych elementów gry i całej gry w ogóle.

    Jak to uczą w szkole, tekst powinien składać się ze wstępu, rozwinięcia i zakończenia. Nie inaczej jest w przypadku recenzji. Dobrym pomysłem na jej rozpoczęcie jest np. nadmienienie o jakimś historycznym dla recenzowanej gry momencie ("Dnia xx czerwca 200x roku światło dzienne ujrzała produkcja firmy XYZ"). Dalej możemy napisać o tym, jakie przed premierą były oczekiwania względem niej ("Zapowiadana jako nadchodząca rewolucja w gatunku i nowe spojrzenie na gry fabularne, stała się obiektem zainteresowań wielu graczy na całym świecie jeszcze na długo przed premierą"). To wszystko oczywiście przykłady. Wstęp nie powinien być ani za krótki, ani za długi. Kilka zdań wystarczy, w szczególnych przypadkach kilkanaście. Można go zakończyć zgrabnym pytaniem: "Czy twórcy spełnili pokładane w nich oczekiwania?" i dodać "Jako wieloletni fan cRPG bez wahania kupiłem grę i postanowiłem to sprawdzić". Podaję tu gotowe zdania, ale najważniejsze w recenzji jest, aby to wszystko pisać od siebie - to przecież o Twoje odczucia chodzi.

    W rozwinięciu opisujemy poszczególne elementy gry - i oczywiście każdy opatrujemy własną opinią. Fabuła (liniowa czy nieliniowa? oryginalna czy sztampowa? czego dotyczy? - rzecz jasna nie opisujemy treści wątku fabularnego, tylko coś w rodzaju opisowego intra), dialogi (nudne czy ciekawe? jaki wpływ mają na fabułę? itd.), zadania poboczne (jest ich wiele, czy może tylko kilka? są złożone i ciekawe, czy parafrazując przysłowie "przynieś, zabij, porozgniataj"? itd.), rozwój postaci (jakie rasy, jakie profesje, jakie umiejętności? co ma na co wpływ? co jest dobre w rozwoju postaci i ciekawie rozwiązane, a co fatalne? czy można mieć drużynę? jeśli tak, to jaka jest jej rola? itd.), system walki i reszta mechaniki (jak wygląda walka? czy została dobrze rozwiązana? tutaj jest też miejsce na opisanie i zaopiniowanie systemu zaklęć, ekwipunku etc. czy aby twórcy nie przesadzili z ilością magicznych przedmiotów?), świat (jak wygląda świat gry? czy mamy do czynienia z klasycznym fantasy/s-f/cyberpunk, czy twórcy postarali się o oryginalność? jakie krainy przyjdzie nam przemierzać, z jakimi bestiami się zmierzymy? plus, oczywiście, opinia o tym wszystkim), grafika (Twoje odczucia, jak poszczególne elementy świata zostały wykonane), muzyka, udźwiękowienie, dubbing (tu również osobiste odczucia). To takie klasyczne elementy recenzji gry. Możemy jeszcze napisać coś o polonizacji (czy tłumacze popełnili jakieś pomyłki?) czy możliwości tworzenia modów, jeśli istnieje (ostatnio coraz częściej twórcy udostępniają toolsety).

    W zakończeniu jest miejsce na nasze ogólne odczucia dotyczące całości gry i opinię, czy warto ją kupić. Czy gra okazała się przełomem? Czy wniosła coś nowego do gatunku? Czy jest w stanie zapewnić długie godziny dobrej rozrywki? A może jednak jej czegoś brakuje?

    Jeśli chcesz, pod spodem możesz również wypunktować jej zalety i wady oraz wystawić ocenę w skali od 1 do 10.

    Zapowiedź jest artykułem analogicznym do recenzji, lecz pisanym, kiedy gra jeszcze nie wyszła, i skupiającym się bardziej na opisywaniu zapowiadanych jej elementów, niż wydawaniu sądów. Niemniej, sama konwencja jest podobna do recenzji.

    Poradnik

    W przeciwieństwie do dwóch poprzednich form artykułów, poradnik nie ma na celu opisania i wydania opinii na temat konkretnej rzeczy. Oczekiwania gracza-czytelnika związane są tutaj ze znalezieniem przepisu, jak wykonać daną czynność - jak stworzyć postać, jak zbudować drużynę, jak walczyć, jak zagrać w trybie multiplayer, jak grać daną profesją itp. Jest to typ tekstu, w którym najpełniej musisz wykorzystać swoją wiedzę o grze. Od razu powiem, że nie ma uniwersalnej recepty na napisanie go. Każdy wygląda inaczej. Poradnik tworzenia postaci opisuje poszczególne kroki, pomagając dokonać graczowi właściwych wyborów: rasy, profesji, atrybutów, umiejętności etc. Ale np. w poradniku dotyczącym walki ciężko opisać wszystko "krok po kroku". Możemy w nim w jednym akapicie udzielić rad, jak dobrać broń do sytuacji, w drugim, na co należy uważać, aby się nie wkopać, w innym opisać różne ciekawe taktyki.

    Konwencja może być właściwie dowolna. To jest Twoja wiedza i Ty decydujesz, w jaki sposób najlepiej się nią podzielić. Oczywiście zawsze możesz poradzić się specjalisty. Przede wszystkim jednak, tutaj najważniejsza jest chęć podzielenia się wiedzą z innymi. Jeśli naprawdę odczuwasz potrzebę napisania poradnika na jakiś temat, to po prostu będziesz wiedział, co w nim napisać.

    Jedyną wskazówkę, jaką mogę tutaj udzielić, jest taka, żebyś poszukał analogicznych tekstów. Tego, jak ktoś inny opisał tworzenie postaci czy taktyki na poszczególnych przeciwników. Pomoże ci to w ustaleniu najlepszego układu dla Twojego tekstu. Ale jego treść to już tylko Ty i Twoja wiedza.

    Solucja

    Solucja właściwie również jest pewną formą poradnika. Autor przedstawia w niej pewien przepis - a dokładniej przepis na przejście gry lub konkretnego zadania. W pewnym sensie jest przeciwieństwem recenzji - wygląda na trudną do napisania, a w rzeczywistości jest bardzo prosta.

    Wyobraź sobie sytuację, jaką być może uświadczymy już w niedalekiej przyszłości. Technologia poszła do przodu, mysz i klawiatura nie są potrzebnego gry. Polecenia wydajemy słownie. "Zrób to", "idź tam", "zabij tego potwora". Okazuje się, że po zapisaniu tego ciągu poleceń, wychodzi nam tekst bardzo podobny do solucji, jakie znamy. Bo to właśnie na tym polega. Wydajemy polecenia i udzielamy wskazówek graczowi, aby te same polecenia "przekazał" swojej postaci w grze.

    W powyższym zawiera się przepis na napisanie solucji. Wykonujemy jakieś zadanie w grze, a następnie piszemy po kolei o tym, co zrobiliśmy w formie poleceń i wskazówek dla czytelnika. Rzecz jasna pomijamy przy tym czynności oczywiste (nie piszemy "podejdź do skrzynki, otwórz ją, zobacz co w niej jest, a następnie zabierz jej zawartość", tylko po prostu "opróżnij stojącą obok skrzynię").

    Obok poszczególnych wykonywanych kolejno działań, zwracamy uwagę na możliwości pewnego wyboru. Jeśli w grze mamy do czynienia z dwiema zwalczającymi siebie nawzajem frakcjami, to inne rozwiązanie będzie najlepsze dla gracza popierającego frakcję X, a inne dla gracza popierającego frakcję Y. Należy nadmieniać również o ważnych lub przydatnych przedmiotach, które musimy koniecznie zabrać, o zdobywanych punktach doświadczenia, reputacji itp., a także o warunkach, jakie musimy spełnić, żeby otrzymać ich więcej. Ale to już zależy od specyfiki danej gry.

    Zasadniczo istnieją trzy możliwe konwencje pisania solucji. Kluczowym elementem, na podstawie którego dokonuję tego podziału, jest mapa. Jest ona niewątpliwie ważnym elementem, bo jednym z najczęstszych problemów, jaki miewają gracze, jest kłopot w odnalezieniu czegoś, a więc ściśle związany z położeniem. W przypadku, gdy świat gry podzielony jest na lokacje i każda z nich ma mapę będącą jednocześnie "planszą", możliwe są dwa warianty (na przykładach):
    - pierwszy
    - drugi.
    Natomiast, gdy takich map brakuje, a istnieje jedynie ogólna mapa całego świata, należy poszukać innych rozwiązań. Np. takiego, jak w solucji Gothic 3.

    Uff, skończyłem!

    Brawo! Teraz pozostaje Ci już tylko wysłać tekst na e-mail kontakt@insimilion.pl. Następnie tekst zostanie wrzucony na forum do działu "Propozycje tekstów". Inni użytkownicy wyrażą o nim swoje zdanie i powiedzą Ci, co musisz poprawić. Kiedy to zrobisz, zamieść w temacie nową wersję tekstu. Jeśli nie będzie już więcej uwag, artykuł trafi do kolejki, a następnie na stronę.